Cehovska pisma i vedute Novog Sada (XVIII – XIX vek)*

Zaharije Orfelin, Cehovsko pismo stolara i licidera, 1774. MV

Vladimir Mitrović Razvojem litografije i tehnika reprodukovanja i umnožavanja na samom kraju XVIII i tokom prvih decenija XIX veka pojavljuje se motiv veduta i prikaza grada. Tu aktivnu produkciju možemo pratiti na dva polja – jedno se odnosi na cehovska pisma, litografije, bakroreze, čelikoreze, a drugo na kasnije nastale albume veduta gradova i krajolika sa … Наставите читати Cehovska pisma i vedute Novog Sada (XVIII – XIX vek)*

Milan Tabaković – Vodeći srpski neimar na prelazu vekova

Arad Minoritska crkva, 1903

  Autor: Vladimir Mitrović Milan (Emil) Tabaković je rođen u Aradu 14. avgusta 1860. godine. Osnovnu školu završio je u Aradu gde je potom i maturirao na Gimnaziji (1874). Pod uticajem starijeg brata, Aleksandra Tabakovića (Arad, 1856 - Arad, 1880), rano preminulog bečkog studenta, opredeljuje se za studije arhitekture. Međutim, iz materijalnih razloga Milan nije … Наставите читати Milan Tabaković – Vodeći srpski neimar na prelazu vekova

Dinastički spomenici u Kraljevini SHS / Jugoslaviji (1919-1941)

Skoplje, spomenici kralju Petru i Aleksandru

Autor: Vladimir Mitrović Dinastički spomenici u Kraljevini SHS / Jugoslaviji (1919-1941) Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Makedonija Skupina dinastičkih spomenika (dinastici) posvećenih kraljevima Petru I Karađorđeviću (Beograd, 1844-1921) i njegovom sinu, Aleksandru I Karađorđeviću (Cetinje, 1888 – Marsej, 1934 ), iz vremena Kraljevine SHS (1919-1929) / Jugoslavije (1929-1941), nastajala je područjima svih banovina, … Наставите читати Dinastički spomenici u Kraljevini SHS / Jugoslaviji (1919-1941)

Javni spomenici u Vojvodini (druga polovina XIX – prva polovina XX veka)

Zrenjanin,_socha_krále_Petra

Autor: Vladimir Mitrović Uvodna razmatranja Javna skulptura – spomenici u značajnoj meri prevazilaze vajarstvo kao tradicionalnu vrstu umetničkog stvaralaštva. Stoga je ona, čak i teoretski, privlačila brojne istraživače da se o tom, neki ga zovu čak i (para)političkom pitanju izjasne ili daju neko svoje viđenje. Ipak, u manjim i mlađim državnim zajednicama, ne samo da … Наставите читати Javni spomenici u Vojvodini (druga polovina XIX – prva polovina XX veka)

Novosadski graditelji obnove (1850-1860)

bombardovanje-ns

Autor: Vladimir Mitrović Cilj teksta je da se na osnovu bogatih zbirki planova i mapa Novog Sada u Istorijskom arhivu Novog Sada i Arhivu Vojvodine, brojne istoriografske i memoarske literature prikaže stanje u graditeljstvu Novog Sada u burnom istorijskom periodu sredine XIX stoleće. Obimna postojeća literatura o srpskom narodnom pokretu i vremenu Bune 1848-49. nije se … Наставите читати Novosadski graditelji obnove (1850-1860)

Zatiranje modernizma u Novom Sadu

Vila Mirić

Antimodernizam je čitavom našem društvu tokom prethodne decenije doneo velikih nevolja i zatiranje spomenika arhitekture, posebno kada su u pitanju objekti međuratnog modernizma. Skrećemo pažnju na jedan tužan, ali i opasan primer nepoznavanja i nepriznavanja domaće modernističke tradicije. Novi Sad u svojoj nevelikoj istoriji arhitekture ima značajne primere međuratnog modernizma čiji je nastanak bio podstaknut … Наставите читати Zatiranje modernizma u Novom Sadu

Srpsko crkveno graditeljstvo u Vojvodini između dva svetska rata

Srpsko crkveno graditeljstvo u Vojvodini nastalo tokom prve polovine XX veka donelo je znatne novine u odnosu na sakralnu arhitekturu XVIII i XIX veka oličenu u jednobrodnom konceptu hrama sa blago naglašenim pevničkim prostorima i kulom-zvonikom na zapadnom pročelju. Carski zakoni su restriktivno, putem čvrstih odredbi građevinskih zakona nalagali uniformnost hramova svih konfesija među naseljenim … Наставите читати Srpsko crkveno graditeljstvo u Vojvodini između dva svetska rata

Arhitekta Juraj Najdhart i Novi Sad

Kada je početkom leta 1937. godine raspisan međunarodni konkurs za urbanističko rešenje Novog Sada, arhitekta Juraj Najdhart (1901−1979) osvojio je drugu otkupnu nagradu sa radom pod šifrom „Atina”. Na konkursu je od 13 prispelih radova 9 uzeto u obzir jer su ispunili sve konkursne uslove. Prva nagrada nije dodeljena, drugu nagradu dobio je beogradski arhitekta … Наставите читати Arhitekta Juraj Najdhart i Novi Sad

Građevinarstvo i ekonomija između dva svetska rata

Kreditom na kredit do nove zgrade Poslednjih godina Novi Sad je postao najaktivnije gradilište u zemlji u kome se gradi veliki broj stambenih zgrada i tako nastavlja trend neutoljive potrebe za novim stanovima prisutan tokom čitavog XX veka. Povodom toga, osvrnućemo se na situaciju stanogradnje iz prve polovine veka, jer u građevinskim iskustvima ovog perioda … Наставите читати Građevinarstvo i ekonomija između dva svetska rata

Primeri industrijske arhitekture novosadskih modernista

Najveći broj starih, postojećih objekata tzv. industrijske arhitekture na području Novog Sada nastao je u dužem vremenskom razdoblju; skromnije, okvirno od 60-ih godina XIX veka do građevina nastalih tokom prve decenije XX veka i nešto masovnije izgradnje u kasnijem, međuratnom periodu. Stariji objekti su sasvim retki. Razvoj industrijske arhitekture tekao je lagano i logično, od … Наставите читати Primeri industrijske arhitekture novosadskih modernista